Μια αόρατη δύναμη αντί για δορυφόρους – Η κβαντομαγνητική πλοήγηση φέρνει μια νέα διάσταση στις στρατιωτικές επιχειρήσεις
Οι σύγχρονες πολεμικές επιχειρήσεις έχουν καταστήσει απολύτως σαφή την εξάρτηση των ενόπλων δυνάμεων από τις διαστημικές τεχνολογίες και, κυρίως, από τα συστήματα δορυφορικής πλοήγησης GPS.
Η δυνατότητα ακριβούς εντοπισμού θέσης αποτελεί πλέον κρίσιμο παράγοντα για τη λειτουργία κατευθυνόμενων όπλων, αεροσκαφών και μη επανδρωμένων συστημάτων. Όμως η αυξανόμενη χρήση ηλεκτρονικού πολέμου, με παρεμβολές και παραπλάνηση των δορυφορικών σημάτων, δημιουργεί ένα νέο στρατηγικό πρόβλημα: τι συμβαίνει όταν το GPS δεν είναι διαθέσιμο;
Η απάντηση που αναπτύσσεται τα τελευταία χρόνια μπορεί να βρίσκεται σε κάτι που υπάρχει παντού γύρω μας και δεν χρειάζεται κανέναν δορυφόρο: στο μαγνητικό πεδίο της Γης.
Από την επανάσταση των drones στην εποχή της MagNav
Η επανάσταση των drones αποτελεί μία από τις σημαντικότερες αλλαγές στη σύγχρονη μορφή του πολέμου.
Ωστόσο, η εξάπλωση των μη επανδρωμένων αεροσκαφών συνδέθηκε σε μεγάλο βαθμό με τη δυνατότητα χρήσης δορυφορικών δεδομένων για τον ακριβή προσδιορισμό της θέσης τους.
Αυτό το μοντέλο αποδεικνύεται πλέον ευάλωτο.
Η παρεμβολή και η παραπλάνηση των σημάτων GPS έχουν καταστεί σημαντικό μέρος του ηλεκτρονικού πολέμου, γεγονός που ωθεί τις ένοπλες δυνάμεις στην αναζήτηση εναλλακτικών συστημάτων πλοήγησης τα οποία δεν εξαρτώνται από εξωτερικά εκπεμπόμενα σήματα.
Σε αυτό το περιβάλλον αναπτύσσεται η Magnetic Navigation (MagNav), δηλαδή η πλοήγηση με βάση τις μαγνητικές ανωμαλίες του πλανήτη.
Η βασική ιδέα είναι σχετικά απλή, αν και η τεχνολογική υλοποίησή της είναι ιδιαίτερα σύνθετη.
Κάθε περιοχή της Γης διαθέτει ένα μοναδικό «αποτύπωμα» μαγνητικού πεδίου, που συνδέεται με τη γεωλογία του υπεδάφους. Εάν ένα σύστημα μπορεί να μετρήσει με εξαιρετικά μεγάλη ακρίβεια τις μεταβολές αυτές και να τις αντιπαραβάλει με έναν λεπτομερή ψηφιακό μαγνητικό χάρτη, μπορεί να υπολογίσει τη θέση του χωρίς να χρειάζεται GPS.
Η τεχνολογία, επομένως, μετατρέπει το ίδιο το φυσικό περιβάλλον της Γης σε ένα είδος παγκόσμιου συστήματος πλοήγησης.
Το πρόβλημα ήταν μέχρι πρόσφατα το μέγεθος
Η MagNav δεν αποτελεί καινούργια ιδέα. Το πρόβλημα ήταν η πρακτική εφαρμογή της.
Τα συστήματα μαγνητομέτρησης υψηλής ακρίβειας απαιτούσαν μέχρι πρόσφατα εξοπλισμό σημαντικού μεγέθους και βάρους. Αυτό μπορεί να είναι διαχειρίσιμο σε ένα μεγάλο πλοίο ή στρατιωτικό αεροσκάφος, όχι όμως σε ένα μικρό drone, σε ένα περιπλανώμενο πυρομαχικό ή σε έναν πύραυλο.
Η εξέλιξη των αισθητήρων, της υπολογιστικής ισχύος και της τεχνητής νοημοσύνης αλλάζει πλέον τα δεδομένα.
Η SandboxAQ έχει αναπτύξει το AQNav, ένα σύστημα που συνδυάζει κβαντικούς αισθητήρες, τεχνητή νοημοσύνη και δεδομένα από το μαγνητικό πεδίο της Γης.
Σύμφωνα με την εταιρεία, το AQNav μπορεί να λειτουργεί χωρίς να βασίζεται σε δορυφορικά σήματα και να παρέχει συνεχή προσδιορισμό θέσης, συμπληρώνοντας ή υποκαθιστώντας, ανάλογα με την εφαρμογή, συστήματα αδρανειακής, οπτικής ή δορυφορικής πλοήγησης.
Η κρίσιμη δοκιμή στο Lumberjack
Το σημαντικότερο βήμα έγινε στις 9 Σεπτεμβρίου 2026.
Η SandboxAQ ανακοίνωσε ότι ολοκλήρωσε επιτυχημένη δοκιμή της τεχνολογίας AQNav στο Lumberjack, το μη επανδρωμένο αεροσκάφος μίας κατεύθυνσης της Northrop Grumman.
Η εταιρεία χαρακτήρισε τη δοκιμή ως την πρώτη δημοσιοποιημένη επίδειξη συστήματος MagNav σε «attritable» πλατφόρμα, δηλαδή σε ένα σχετικά χαμηλού κόστους μη επανδρωμένο σύστημα σχεδιασμένο να μπορεί να αναληφθεί υψηλού κινδύνου αποστολή χωρίς το κόστος και την πολιτική επιβάρυνση ενός ακριβού επανδρωμένου μέσου.
Ακόμη πιο σημαντικό είναι ότι το AQNav δοκιμάστηκε σε συνδυασμό με σύστημα οπτικής πλοήγησης.
Το Lumberjack είναι μια αρθρωτή πλατφόρμα UAS της Northrop Grumman, σχεδιασμένη για αυτόνομες και δικτυωμένες επιχειρήσεις και για αποστολές μίας κατεύθυνσης. Η ίδια η Northrop Grumman αναφέρει ότι το σύστημα προορίζεται να λειτουργεί σε περιβάλλοντα όπου οι επικοινωνίες είναι περιορισμένες και ο ηλεκτρονικός πόλεμος αποτελεί σημαντική απειλή.
Η δοκιμή αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία επειδή μεταφέρει τη MagNav από το επίπεδο της εργαστηριακής τεχνολογίας σε μια πραγματική, μικρή και επιχειρησιακά σχετική πλατφόρμα.
AQNav: Όταν η Γη γίνεται «δορυφόρος»
Η τεχνολογία AQNav βασίζεται σε εξαιρετικά ευαίσθητους κβαντικούς μαγνητόμετρους, οι οποίοι καταγράφουν τις μαγνητικές ανωμαλίες της γήινης επιφάνειας.
Οι μετρήσεις αυτές συγκρίνονται με γνωστά μαγνητικά δεδομένα μέσω αλγορίθμων τεχνητής νοημοσύνης, ώστε το σύστημα να υπολογίζει τη θέση του οχήματος.
Η SandboxAQ περιγράφει το μαγνητικό πεδίο του φλοιού της Γης ως ένα είδος γεωφυσικού «δακτυλικού αποτυπώματος». Η τεχνολογία αξιοποιεί αυτό το αποτύπωμα για να προσδιορίζει τη θέση ενός οχήματος ακόμη και όταν δεν υπάρχει διαθέσιμο σήμα GPS.
Το πλεονέκτημα είναι προφανές: δεν υπάρχει κάποιο εξωτερικό σήμα που πρέπει να εκπέμπεται ή να λαμβάνεται από δορυφόρο για να λειτουργήσει η βασική αρχή της πλοήγησης.
Αυτό δεν σημαίνει ότι το GPS θα καταστεί άμεσα άχρηστο. Αντίθετα, ο σχεδιασμός της AQNav προβλέπει τη συνδυασμένη χρήση διαφορετικών πηγών δεδομένων.
Η ίδια η SandboxAQ παρουσιάζει το σύστημα ως συμπληρωματική τεχνολογία μέσα σε μια ευρύτερη αρχιτεκτονική PNT (Positioning, Navigation and Timing), μαζί με αδρανειακή, οπτική και δορυφορική πλοήγηση.
Η εξέλιξη δεν αφορά μόνο τους αισθητήρες.
Η πραγματική πρόοδος βρίσκεται στον συνδυασμό κβαντικών αισθητήρων και τεχνητής νοημοσύνης.
Τα δεδομένα που συλλέγονται από το μαγνητικό πεδίο της Γης δεν είναι από μόνα τους αρκετά. Υπάρχουν ηλεκτρομαγνητικές παρεμβολές, θόρυβος από τα ίδια τα συστήματα του αεροσκάφους και άλλοι παράγοντες που μπορούν να επηρεάσουν τις μετρήσεις.
Οι αλγόριθμοι της AQNav επιχειρούν να διαχωρίσουν το χρήσιμο γεωμαγνητικό σήμα από τον θόρυβο και να το αντιστοιχίσουν σε γνωστά μαγνητικά χαρακτηριστικά.
Η SandboxAQ έχει ήδη δοκιμάσει την τεχνολογία σε συνεργασία με την U.S. Air Force, ενώ έχει πραγματοποιήσει δοκιμές σε αεροσκάφη όπως τα C-17 Globemaster III και C-130J Super Hercules.
Η τεχνολογία, επομένως, δεν ξεκινά από το μηδέν.
Το μεγάλο στοίχημα: η ακρίβεια
Το κρίσιμο ερώτημα, ωστόσο, παραμένει η ακρίβεια.
Για στρατιωτικές εφαρμογές, η δυνατότητα να γνωρίζει ένα σύστημα τη θέση του χωρίς GPS είναι σημαντική, αλλά δεν αρκεί από μόνη της. Η ακρίβεια πρέπει να είναι αρκετά υψηλή και σταθερή ώστε να καλύπτει τις απαιτήσεις της συγκεκριμένης αποστολής.
Η ίδια η SandboxAQ έχει επισημάνει ότι διαφορετικές πλατφόρμες και αποστολές έχουν διαφορετικές απαιτήσεις, ενώ η επιχειρησιακή αξιοποίηση της MagNav εξαρτάται και από την ποιότητα και την ανάλυση των διαθέσιμων γεωμαγνητικών χαρτών.
Αυτό είναι ένα από τα σημαντικότερα τεχνικά ζητήματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν.
Για να λειτουργήσει μια τέτοια τεχνολογία σε παγκόσμια κλίμακα, απαιτούνται υψηλής ποιότητας, συνεπή και λεπτομερή δεδομένα για το μαγνητικό πεδίο της Γης.
Με άλλα λόγια, η «αόρατη πυξίδα» της νέας εποχής χρειάζεται και έναν εξαιρετικά λεπτομερή ψηφιακό χάρτη.
Από το GPS στη «σύνθεση» πολλών συστημάτων
Η εξέλιξη της MagNav δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ο κόσμος κινείται από ένα σύστημα πλοήγησης σε ένα άλλο.
Πιο πιθανό είναι να οδηγούμαστε σε μια εποχή όπου τα στρατιωτικά συστήματα θα συνδυάζουν πολλές διαφορετικές πηγές δεδομένων: GPS όταν είναι διαθέσιμο, αδρανειακή πλοήγηση, οπτική πλοήγηση, αστροναυτιλία και πλέον μαγνητική πλοήγηση.
Η λογική είναι απλή: όσο περισσότερες ανεξάρτητες πηγές πληροφορίας διαθέτει ένα σύστημα, τόσο δυσκολότερο είναι να καταστεί πλήρως «τυφλό» από έναν αντίπαλο.
Η Northrop Grumman ήδη περιγράφει τα συστήματα PNT της ως πολυπηγική αρχιτεκτονική, που συνδυάζει δορυφορικά σήματα, αστροναυτιλία και μαγνητικές πληροφορίες.
Αυτό ίσως είναι και το πραγματικό μέλλον της στρατιωτικής πλοήγησης.
Όχι ένας νέος «δολοφόνος του GPS», αλλά ένα δίκτυο αλληλοσυμπληρούμενων τεχνολογιών που θα επιτρέπει σε ένα όπλο ή drone να συνεχίζει να γνωρίζει πού βρίσκεται ακόμη και όταν ένα ή περισσότερα από τα συστήματα πλοήγησης έχουν εξουδετερωθεί.
Μια νέα κούρσα τεχνολογίας
Η εξέλιξη αυτή ανοίγει ταυτόχρονα ένα νέο πεδίο ανταγωνισμού.
Εάν η κβαντομαγνητική πλοήγηση αποδειχθεί αρκετά μικρή, φθηνή και ακριβής ώστε να ενσωματωθεί μαζικά σε drones και άλλα αυτόνομα συστήματα, θα μπορούσε να περιορίσει σημαντικά την αξία της παρεμβολής GPS ως μέσου αντιμετώπισης τέτοιων συστημάτων.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δημιουργείται ένα απόλυτα «άτρωτο» σύστημα.
Κάθε τεχνολογικό πλεονέκτημα δημιουργεί κίνητρο για την ανάπτυξη αντίμετρων. Η αποτελεσματικότητα της MagNav μπορεί να επηρεάζεται από την ποιότητα των χαρτών, τις περιβαλλοντικές συνθήκες, τις ηλεκτρομαγνητικές παρεμβολές και την ακρίβεια των αισθητήρων και των αλγορίθμων.
Γι' αυτό και η επόμενη φάση δεν θα είναι απλώς η ανάπτυξη καλύτερων αισθητήρων.
Θα είναι ένας νέος αγώνας μεταξύ αισθητήρων, τεχνητής νοημοσύνης, ηλεκτρονικού πολέμου και αντιμέτρων.
Η επόμενη στρατιωτική επανάσταση μπορεί να είναι αόρατη
Η εξέλιξη της AQNav δείχνει ότι η επόμενη μεγάλη αλλαγή στον χώρο των αυτόνομων όπλων μπορεί να μην αφορά έναν νέο τύπο πυραύλου ή drone.
Μπορεί να αφορά κάτι πολύ πιο θεμελιώδες: τον τρόπο με τον οποίο ένα όπλο γνωρίζει πού βρίσκεται.
Η δυνατότητα πλοήγησης χωρίς GPS, χωρίς εξωτερικό σήμα και με αξιοποίηση ενός φυσικού χαρακτηριστικού του πλανήτη αλλάζει τη σχέση μεταξύ δορυφορικής τεχνολογίας και στρατιωτικής ισχύος.
Το μαγνητικό πεδίο της Γης υπήρχε πολύ πριν από τους δορυφόρους, τα drones και την τεχνητή νοημοσύνη.
Τώρα, χάρη στους κβαντικούς αισθητήρες και στους σύγχρονους αλγορίθμους, μετατρέπεται σε πιθανή βάση μιας νέας γενιάς συστημάτων πλοήγησης.
Και αν η τεχνολογία αυτή περάσει από τις δοκιμές στη μαζική επιχειρησιακή χρήση, η επόμενη επανάσταση στα όπλα ακριβείας μπορεί να μην έρθει από το διάστημα.
Μπορεί να έρθει από το ίδιο το μαγνητικό πεδίο της Γης.
www.bankingnews.gr
Η δυνατότητα ακριβούς εντοπισμού θέσης αποτελεί πλέον κρίσιμο παράγοντα για τη λειτουργία κατευθυνόμενων όπλων, αεροσκαφών και μη επανδρωμένων συστημάτων. Όμως η αυξανόμενη χρήση ηλεκτρονικού πολέμου, με παρεμβολές και παραπλάνηση των δορυφορικών σημάτων, δημιουργεί ένα νέο στρατηγικό πρόβλημα: τι συμβαίνει όταν το GPS δεν είναι διαθέσιμο;
Η απάντηση που αναπτύσσεται τα τελευταία χρόνια μπορεί να βρίσκεται σε κάτι που υπάρχει παντού γύρω μας και δεν χρειάζεται κανέναν δορυφόρο: στο μαγνητικό πεδίο της Γης.
Από την επανάσταση των drones στην εποχή της MagNav
Η επανάσταση των drones αποτελεί μία από τις σημαντικότερες αλλαγές στη σύγχρονη μορφή του πολέμου.
Ωστόσο, η εξάπλωση των μη επανδρωμένων αεροσκαφών συνδέθηκε σε μεγάλο βαθμό με τη δυνατότητα χρήσης δορυφορικών δεδομένων για τον ακριβή προσδιορισμό της θέσης τους.
Αυτό το μοντέλο αποδεικνύεται πλέον ευάλωτο.
Η παρεμβολή και η παραπλάνηση των σημάτων GPS έχουν καταστεί σημαντικό μέρος του ηλεκτρονικού πολέμου, γεγονός που ωθεί τις ένοπλες δυνάμεις στην αναζήτηση εναλλακτικών συστημάτων πλοήγησης τα οποία δεν εξαρτώνται από εξωτερικά εκπεμπόμενα σήματα.
Σε αυτό το περιβάλλον αναπτύσσεται η Magnetic Navigation (MagNav), δηλαδή η πλοήγηση με βάση τις μαγνητικές ανωμαλίες του πλανήτη.
Η βασική ιδέα είναι σχετικά απλή, αν και η τεχνολογική υλοποίησή της είναι ιδιαίτερα σύνθετη.
Κάθε περιοχή της Γης διαθέτει ένα μοναδικό «αποτύπωμα» μαγνητικού πεδίου, που συνδέεται με τη γεωλογία του υπεδάφους. Εάν ένα σύστημα μπορεί να μετρήσει με εξαιρετικά μεγάλη ακρίβεια τις μεταβολές αυτές και να τις αντιπαραβάλει με έναν λεπτομερή ψηφιακό μαγνητικό χάρτη, μπορεί να υπολογίσει τη θέση του χωρίς να χρειάζεται GPS.
Η τεχνολογία, επομένως, μετατρέπει το ίδιο το φυσικό περιβάλλον της Γης σε ένα είδος παγκόσμιου συστήματος πλοήγησης.
Το πρόβλημα ήταν μέχρι πρόσφατα το μέγεθος
Η MagNav δεν αποτελεί καινούργια ιδέα. Το πρόβλημα ήταν η πρακτική εφαρμογή της.
Τα συστήματα μαγνητομέτρησης υψηλής ακρίβειας απαιτούσαν μέχρι πρόσφατα εξοπλισμό σημαντικού μεγέθους και βάρους. Αυτό μπορεί να είναι διαχειρίσιμο σε ένα μεγάλο πλοίο ή στρατιωτικό αεροσκάφος, όχι όμως σε ένα μικρό drone, σε ένα περιπλανώμενο πυρομαχικό ή σε έναν πύραυλο.
Η εξέλιξη των αισθητήρων, της υπολογιστικής ισχύος και της τεχνητής νοημοσύνης αλλάζει πλέον τα δεδομένα.
Η SandboxAQ έχει αναπτύξει το AQNav, ένα σύστημα που συνδυάζει κβαντικούς αισθητήρες, τεχνητή νοημοσύνη και δεδομένα από το μαγνητικό πεδίο της Γης.
Σύμφωνα με την εταιρεία, το AQNav μπορεί να λειτουργεί χωρίς να βασίζεται σε δορυφορικά σήματα και να παρέχει συνεχή προσδιορισμό θέσης, συμπληρώνοντας ή υποκαθιστώντας, ανάλογα με την εφαρμογή, συστήματα αδρανειακής, οπτικής ή δορυφορικής πλοήγησης.
Η κρίσιμη δοκιμή στο Lumberjack
Το σημαντικότερο βήμα έγινε στις 9 Σεπτεμβρίου 2026.
Η SandboxAQ ανακοίνωσε ότι ολοκλήρωσε επιτυχημένη δοκιμή της τεχνολογίας AQNav στο Lumberjack, το μη επανδρωμένο αεροσκάφος μίας κατεύθυνσης της Northrop Grumman.
Η εταιρεία χαρακτήρισε τη δοκιμή ως την πρώτη δημοσιοποιημένη επίδειξη συστήματος MagNav σε «attritable» πλατφόρμα, δηλαδή σε ένα σχετικά χαμηλού κόστους μη επανδρωμένο σύστημα σχεδιασμένο να μπορεί να αναληφθεί υψηλού κινδύνου αποστολή χωρίς το κόστος και την πολιτική επιβάρυνση ενός ακριβού επανδρωμένου μέσου.
Ακόμη πιο σημαντικό είναι ότι το AQNav δοκιμάστηκε σε συνδυασμό με σύστημα οπτικής πλοήγησης.
Το Lumberjack είναι μια αρθρωτή πλατφόρμα UAS της Northrop Grumman, σχεδιασμένη για αυτόνομες και δικτυωμένες επιχειρήσεις και για αποστολές μίας κατεύθυνσης. Η ίδια η Northrop Grumman αναφέρει ότι το σύστημα προορίζεται να λειτουργεί σε περιβάλλοντα όπου οι επικοινωνίες είναι περιορισμένες και ο ηλεκτρονικός πόλεμος αποτελεί σημαντική απειλή.
Η δοκιμή αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία επειδή μεταφέρει τη MagNav από το επίπεδο της εργαστηριακής τεχνολογίας σε μια πραγματική, μικρή και επιχειρησιακά σχετική πλατφόρμα.
AQNav: Όταν η Γη γίνεται «δορυφόρος»
Η τεχνολογία AQNav βασίζεται σε εξαιρετικά ευαίσθητους κβαντικούς μαγνητόμετρους, οι οποίοι καταγράφουν τις μαγνητικές ανωμαλίες της γήινης επιφάνειας.
Οι μετρήσεις αυτές συγκρίνονται με γνωστά μαγνητικά δεδομένα μέσω αλγορίθμων τεχνητής νοημοσύνης, ώστε το σύστημα να υπολογίζει τη θέση του οχήματος.
Η SandboxAQ περιγράφει το μαγνητικό πεδίο του φλοιού της Γης ως ένα είδος γεωφυσικού «δακτυλικού αποτυπώματος». Η τεχνολογία αξιοποιεί αυτό το αποτύπωμα για να προσδιορίζει τη θέση ενός οχήματος ακόμη και όταν δεν υπάρχει διαθέσιμο σήμα GPS.
Το πλεονέκτημα είναι προφανές: δεν υπάρχει κάποιο εξωτερικό σήμα που πρέπει να εκπέμπεται ή να λαμβάνεται από δορυφόρο για να λειτουργήσει η βασική αρχή της πλοήγησης.
Αυτό δεν σημαίνει ότι το GPS θα καταστεί άμεσα άχρηστο. Αντίθετα, ο σχεδιασμός της AQNav προβλέπει τη συνδυασμένη χρήση διαφορετικών πηγών δεδομένων.
Η ίδια η SandboxAQ παρουσιάζει το σύστημα ως συμπληρωματική τεχνολογία μέσα σε μια ευρύτερη αρχιτεκτονική PNT (Positioning, Navigation and Timing), μαζί με αδρανειακή, οπτική και δορυφορική πλοήγηση.
Η εξέλιξη δεν αφορά μόνο τους αισθητήρες.
Η πραγματική πρόοδος βρίσκεται στον συνδυασμό κβαντικών αισθητήρων και τεχνητής νοημοσύνης.
Τα δεδομένα που συλλέγονται από το μαγνητικό πεδίο της Γης δεν είναι από μόνα τους αρκετά. Υπάρχουν ηλεκτρομαγνητικές παρεμβολές, θόρυβος από τα ίδια τα συστήματα του αεροσκάφους και άλλοι παράγοντες που μπορούν να επηρεάσουν τις μετρήσεις.
Οι αλγόριθμοι της AQNav επιχειρούν να διαχωρίσουν το χρήσιμο γεωμαγνητικό σήμα από τον θόρυβο και να το αντιστοιχίσουν σε γνωστά μαγνητικά χαρακτηριστικά.
Η SandboxAQ έχει ήδη δοκιμάσει την τεχνολογία σε συνεργασία με την U.S. Air Force, ενώ έχει πραγματοποιήσει δοκιμές σε αεροσκάφη όπως τα C-17 Globemaster III και C-130J Super Hercules.
Η τεχνολογία, επομένως, δεν ξεκινά από το μηδέν.
Το μεγάλο στοίχημα: η ακρίβεια
Το κρίσιμο ερώτημα, ωστόσο, παραμένει η ακρίβεια.
Για στρατιωτικές εφαρμογές, η δυνατότητα να γνωρίζει ένα σύστημα τη θέση του χωρίς GPS είναι σημαντική, αλλά δεν αρκεί από μόνη της. Η ακρίβεια πρέπει να είναι αρκετά υψηλή και σταθερή ώστε να καλύπτει τις απαιτήσεις της συγκεκριμένης αποστολής.
Η ίδια η SandboxAQ έχει επισημάνει ότι διαφορετικές πλατφόρμες και αποστολές έχουν διαφορετικές απαιτήσεις, ενώ η επιχειρησιακή αξιοποίηση της MagNav εξαρτάται και από την ποιότητα και την ανάλυση των διαθέσιμων γεωμαγνητικών χαρτών.
Αυτό είναι ένα από τα σημαντικότερα τεχνικά ζητήματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν.
Για να λειτουργήσει μια τέτοια τεχνολογία σε παγκόσμια κλίμακα, απαιτούνται υψηλής ποιότητας, συνεπή και λεπτομερή δεδομένα για το μαγνητικό πεδίο της Γης.
Με άλλα λόγια, η «αόρατη πυξίδα» της νέας εποχής χρειάζεται και έναν εξαιρετικά λεπτομερή ψηφιακό χάρτη.
Από το GPS στη «σύνθεση» πολλών συστημάτων
Η εξέλιξη της MagNav δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ο κόσμος κινείται από ένα σύστημα πλοήγησης σε ένα άλλο.
Πιο πιθανό είναι να οδηγούμαστε σε μια εποχή όπου τα στρατιωτικά συστήματα θα συνδυάζουν πολλές διαφορετικές πηγές δεδομένων: GPS όταν είναι διαθέσιμο, αδρανειακή πλοήγηση, οπτική πλοήγηση, αστροναυτιλία και πλέον μαγνητική πλοήγηση.
Η λογική είναι απλή: όσο περισσότερες ανεξάρτητες πηγές πληροφορίας διαθέτει ένα σύστημα, τόσο δυσκολότερο είναι να καταστεί πλήρως «τυφλό» από έναν αντίπαλο.
Η Northrop Grumman ήδη περιγράφει τα συστήματα PNT της ως πολυπηγική αρχιτεκτονική, που συνδυάζει δορυφορικά σήματα, αστροναυτιλία και μαγνητικές πληροφορίες.
Αυτό ίσως είναι και το πραγματικό μέλλον της στρατιωτικής πλοήγησης.
Όχι ένας νέος «δολοφόνος του GPS», αλλά ένα δίκτυο αλληλοσυμπληρούμενων τεχνολογιών που θα επιτρέπει σε ένα όπλο ή drone να συνεχίζει να γνωρίζει πού βρίσκεται ακόμη και όταν ένα ή περισσότερα από τα συστήματα πλοήγησης έχουν εξουδετερωθεί.
Μια νέα κούρσα τεχνολογίας
Η εξέλιξη αυτή ανοίγει ταυτόχρονα ένα νέο πεδίο ανταγωνισμού.
Εάν η κβαντομαγνητική πλοήγηση αποδειχθεί αρκετά μικρή, φθηνή και ακριβής ώστε να ενσωματωθεί μαζικά σε drones και άλλα αυτόνομα συστήματα, θα μπορούσε να περιορίσει σημαντικά την αξία της παρεμβολής GPS ως μέσου αντιμετώπισης τέτοιων συστημάτων.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δημιουργείται ένα απόλυτα «άτρωτο» σύστημα.
Κάθε τεχνολογικό πλεονέκτημα δημιουργεί κίνητρο για την ανάπτυξη αντίμετρων. Η αποτελεσματικότητα της MagNav μπορεί να επηρεάζεται από την ποιότητα των χαρτών, τις περιβαλλοντικές συνθήκες, τις ηλεκτρομαγνητικές παρεμβολές και την ακρίβεια των αισθητήρων και των αλγορίθμων.
Γι' αυτό και η επόμενη φάση δεν θα είναι απλώς η ανάπτυξη καλύτερων αισθητήρων.
Θα είναι ένας νέος αγώνας μεταξύ αισθητήρων, τεχνητής νοημοσύνης, ηλεκτρονικού πολέμου και αντιμέτρων.
Η επόμενη στρατιωτική επανάσταση μπορεί να είναι αόρατη
Η εξέλιξη της AQNav δείχνει ότι η επόμενη μεγάλη αλλαγή στον χώρο των αυτόνομων όπλων μπορεί να μην αφορά έναν νέο τύπο πυραύλου ή drone.
Μπορεί να αφορά κάτι πολύ πιο θεμελιώδες: τον τρόπο με τον οποίο ένα όπλο γνωρίζει πού βρίσκεται.
Η δυνατότητα πλοήγησης χωρίς GPS, χωρίς εξωτερικό σήμα και με αξιοποίηση ενός φυσικού χαρακτηριστικού του πλανήτη αλλάζει τη σχέση μεταξύ δορυφορικής τεχνολογίας και στρατιωτικής ισχύος.
Το μαγνητικό πεδίο της Γης υπήρχε πολύ πριν από τους δορυφόρους, τα drones και την τεχνητή νοημοσύνη.
Τώρα, χάρη στους κβαντικούς αισθητήρες και στους σύγχρονους αλγορίθμους, μετατρέπεται σε πιθανή βάση μιας νέας γενιάς συστημάτων πλοήγησης.
Και αν η τεχνολογία αυτή περάσει από τις δοκιμές στη μαζική επιχειρησιακή χρήση, η επόμενη επανάσταση στα όπλα ακριβείας μπορεί να μην έρθει από το διάστημα.
Μπορεί να έρθει από το ίδιο το μαγνητικό πεδίο της Γης.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών